Drukkerij Pascal/Libertas in de Ridderschapstraat


Drukkerij Pascal zit sinds 1974 op het adres Ridderschapstraat 31-33. Eerst in één pand, maar geleidelijk zijn buurpanden ook door het bedrijf in gebruik genomen. De drukkerij is in 2014 onder de paraplu van Libertas doorgegaan en medio 2017 grotendeels verhuisd.



De panden Ridderschapstraat 29-33 zijn in 1912 gebouwd. Een winkelbedrijf met tapperij staat er tot dat jaar. De winkel en tapperij gaan in verschillende handen over tot in 1911 Thomas de Rijk het koopt. Hij is aannemer en hij ontwikkelt het bouwplan voor 3 bedrijfsruimten met bovenwoningen en verkoopt de panden enige jaren na realisatie. Twee panden zijn al in de jaren 1960 een drukkerij, in 1976 begint Frans Boon er met drukkerij Pascal. Het is de start in een nogal verpauperde binnenstad.

In 1990 zijn er plannen om de drukkerij uit te breiden met een buurpand. Frans neemt tekeningen mee naar de gemeente om een aanvraag te doen voor een bouwvergunning. Gemeenteambtenaren kijken hem meewarig aan en Frans verlaat het gemeentehuis met een stapel folders onder de arm van de industriegebieden aan de rand van de stad. De afdeling stedenbouw is al sinds de jaren '60 bezig om bedrijven uit het centrum te krijgen. De verkeersopstoppingen en de zwaarte van het vrachtverkeer passen niet in de historische omgeving van het centrum van de stad.

Ridderschapstraat 35, het nieuwe pand uit 1991
Frans heeft het klein buurhuisje Ridderschapstraat 35 al gekocht, het laatste huisje uit een rijtje van 3 huisjes uit 1883. Het Utrechtse Architectenbureau Cita tekent voor het plan. Frans zet door, hij heeft de straat sinds 1976 zien opbloeien. Het verlaten van de Ridderschapstraat is geen optie. Geheel tegen de trend in weet hij in 1991 een bouwvergunning te krijgen. Het pand staat er nu, zie foto boven, een bedrijfspand met twee bovenwoningen. Cita heeft haar ontwerp laten landen in een historische omgeving, het is nieuw en het past helemaal.

Het Grafisch weekblad is in 2006 op bezoek geweest bij Pascal. 
Frans Boon met drukker Martin bij de milieuvriendelijke drukpers
Drukkerij Pascal behoorde tot de eersten die overstapte op het nieuwe drukken. Met een zeer moderne 4-kleurenpers, een bijzonder milieuvriendelijke, werden de tijden van verontreinigingen van het oude drukkersvak achtergelaten. Er wordt uitsluitend FSC papier verwerkt. Elektriciteit is o.a. afkomstig van de zonnepanelen op het dak. En dat bleef nog lang zo. Frans is het namelijk sinds september 2013 op drukkersgebied rustiger aan gaan doen. De continuïteit van Pascal is door een overname van Libertas gewaarborgd. Libertas is sinds juni 2014 weer terug naar de binnenstad van Utrecht, deze locatie. Het was een grote stap voor Libertas, van een groot pand in Bunnik naar deze kleine locatie in de binnenstad. Medio 2017 is Libertas weer verhuisd, inclusief Pascal. Door groei van het bedrijf zit ze nu op de Amsterdamsestraatweg 656D. Het kantoor binnenstad Utrecht blijft op Ridderschapstraat 31.

Frans blijft actief in de Ridderschapstraat. Door de culturele interesse en artistieke hobby van Frans gaan werk en privé nog weleens samen. Bij bijzondere gebeurtenissen is dit in de straat te merken. Met Koningsdag klinkt  de jazz, vanaf een podium voor het pand. Buurman Jos Hoes organiseert de muziek. Frans heeft in 'de schuur' exposities van kunst, ook zijn eigen kunst. Hij steekt sinds september 2013 meer tijd in deze hobby.

Achter de twee garagedeuren van Ridderschapstraat 37 en 39 bevindt zich ”de schuur” van Frans. En dat blijft de schuur van Frans na een eigenhandige opknapbeurt. Het is een gelegenheid voor bijzondere ontmoetingen, zoals al langer geleden op 19 november 2004. Over die avond een verslag van wel niet minder dan Simon Vinkenoog (met de linkermuisknop op het plaatje klikken):
Simon Vinkenoog kende een deel van de buurt goed, wegens bezit van marihuana! is hij al eens zes weken 'te gast geweest' in de gevangenis P.I. Wolvenplein.

Op Ridderschapstraat 29-33 zaten sinds de bouw in 1912 heel verschillende bedrijven. Al in de jaren '60 zijn de panden nummer 31 en 33 een boekbinderij en niet veel later de drukkerij Van der Horst. Van der Horst deed allerlei drukwerken in de stad, zoals in 1974 een boekje van kunstenaar/schrijver Alain Teister, ter begeleiding van de expositie van het kunstwerk "Zevenluik met bed en bezoekers". Alain Teister is een synoniem voor Jacques Boersma (1932-1979), hij woonde in 1957 op Ridderschapstraat 19.  

Oudere buurtbewoners weten nog van het andere drukwerk van Van der Horst: pikante blaadjes als Chick en Candy. Chick was het eerste pornotijdschrift in Nederland. Het werd aanvankelijk onder de toonbank verkocht, onder anderen bij Kees Kerkhof op Wittevrouwenstraat 20. Pas na een rechtszaak tot voor de Hoge Raad in 1970 over pornografie, mochten de bladen openlijk verkocht worden. De uitspraak van de Hoge Raad uit november 1970 staat bekend als het Chick-arrest. De oplagen van de bladen stegen tot ongekende hoogten en drukker Van der Horst verhuisde naar een industrieterrein.

.