Wittevrouwenstraat 10 weer bewoond


Eigenaar De Groot heeft het eindelijk voor elkaar: zijn pand aan de Wittevrouwenstraat is sinds 2010 weer bewoond. Daar is een lange strijd aan vooraf gegaan, een strijd met de regelneven en de elementen. Vervolgens volgt er een drama: het pand brandt af in 1999.
De foto is van het nieuw en in gebruik zijnde pand 
Wittevrouwenstraat 10 na een strijd van meer dan 20 jaar.

Dit verhaal is langer dan gebruikelijk, dat is nu eenmaal zo met drama’s. De Groot heeft eind jaren tachtig het pand gekocht van de firma Roos en van der Kolk, een interieurzaak die er vanaf 1912 heeft gezeten en het na 75 jaar niet meer kon bolwerken. De verdiepingen van de meubelzaak waren ingericht als studentenkamers, maar liefst 20 bewoners vonden er onderdak op de eerste en tweede verdieping. Het pand is ongewoon groot, net zo breed als dat het diep is.

De Groot kwam in 1989 met het plan om het pand te verbouwen tot speelautomatenhal en een tweedehands kledingzaak. Hij heeft meer speelhallen, o.a. op de hoek Vredenburg - Willemstraat (nu al lange tijd leeg), en op dat moment Wittevrouwenstraat 14 'Play Inn' met 55 automaten. De Gemeente krijgt een aanvraag voor een bouwvergunning en dan gaat er wat mis.
Op een nette manier verteld is het verhaal van de Gemeente als volgt: zij is bereid om een vergunning af te geven, maar stelt een aantal voorwaarden. Bij het vervolg van de procedure dient Gedeputeerde Staten van Utrecht een verklaring van geen bezwaar af te geven. Er stokt iets in de procedure, De Groot hoort er niets meer van, de aanvraag ligt stil. Uit de papieren wordt niet duidelijk of er contact gezocht wordt, of woorden gebruikt worden die minder vriendelijk zijn, er zijn geen aantekeningen gemaakt in deze periode, aldus de Gemeente.
Pas in 1995 wordt na een verzoek van De Groot de vergunningaanvraag weer in behandeling genomen, dat wordt op papier gedaan en is wel in het dossier terug te vinden.

Wittevrouwenstraat 10 in 1988 (HUA 74193),
het al oude pand wordt er niet beter op
Tsja, en dan is er in de regelgeving iets veranderd. Daar kan de Gemeente helemaal niets aan doen. Op grond van de nieuwe Woningwet heeft ze een Stadsvernieuwingsplan voor de Noordelijke Oude Stad moeten opstellen. En nu blijkt maar zo dat het bouwplan van De Groot uit 1989 strijdig is met een artikeltje in dat nieuwe plan van de Gemeente. Het bouwplan van De Groot moet afgewezen worden, en dat gebeurt. De Groot tekent bezwaar aan, de Gemeente houdt de poot stijf. De Groot gaat in beroep bij de rechtbank, en krijgt dit keer gelijk. Hij had al eerder voor de rechter gestaan, maar dat was strafrechtelijk, en niet zonder gevolg. De Gemeente moet de aanvraag opnieuw beoordelen op basis van de situatie in 1989 en niet met de nieuwe door haar zelf opgestelde regeltjes.
De Gemeente beoordeeld de aanvraag opnieuw, en vindt dat ook de aanvraag in 1989 afgewezen had moeten worden, er zijn ook dan regels waaraan het bouwplan achteraf gezien niet aan had voldaan. Dat vond ze dan wel niet in 1989 maar nu in 1998 wel. Het is inmiddels juli 1998 als de beroepschriftencommissie van de Gemeente zich opnieuw over de zaak buigt. De commissie van de Gemeente buigt niet! De Groot kan een automatenhal op dit adres vergeten. Fase 1 van de strijd met de regelneven is gestreden en verloren.

En dan te bedenken dat dit het drama van de Wittevrouwenstraat nummer 10 niet is. Het drama vindt namelijk plaats op 2 januari 1999. Naar achteraf blijkt, heeft een tijdelijke bewoner van de winkelruimte in de nacht van 1 op 2 januari 1999 een vuurtje gestookt in de onderruimte. Dit is grandioos uit de hand gelopen, het hele pand is in lichterlaaie gegaan met meer dan 2,5 miljoen schade! Gelukkig zijn er na de jaarwisseling maar weinig kamerbewoners aanwezig, niemand heeft persoonlijk letsel maar alle spullen zijn ze kwijt. Ook het naastliggende pand van De Groot met coffeeshop Horizon gaat in vlammen op.

Na de brand heeft er lang een schutting gestaan
Van 1999 tot 2004 staan de geblakerde resten in de Wittevrouwenstraat met een schutting die voor velerlei graffiti en posters geschikt is. Met de voorgeschiedenis van de eerste bouwplannen zal duidelijk zijn dat nieuwbouw op deze plek niet vlot zal gaan. Maar De Groot zit in de tang, zonder pand geen inkomsten en zonder herbouw geen verzekeringsgeld. Tot overmaat van ramp is het de ruïne van een oud monumentaal pand uit de 17e eeuw. Herbouw moet zorgvuldig passen in het historische beeld. De bevolking van de Gemeente moet ondertussen aankijken tegen een wel erg rotte kies in de stad en wie weet, pleit de Gemeente zich ook niet helemaal vrij in het bovenstaande verhaal.

Met een bijdrage van de Gemeente wordt eindelijk na vijf jaar met de herbouw begonnen. De Groot geeft de opdracht voor een erg traditionele bouwwerk aan een metselbedrijf, Bungener uit Eemnes zal er nog spijt van hebben. De originele zandstenen gevel zou hergebruikt worden. Het is een van de laatste drie nog aanwezige zandstenen gevels in de stad. Zorgvuldig wordt de gevel gedemonteerd. Stuk voor stuk worden de delen van de gevel gezaagd en apart opgeslagen, het originele materiaal kan hergebruikt worden. De kelder wordt uitgegraven en met stevig metselwerk op een betonvloer opgebouwd. Het opgaande werk met traditioneel metselwerk gaat ook nog vlot. Dan blijkt voor de herbouw van de gevel jammer genoeg een regeltje dwars te zitten: het zandsteenverbod. Het is bij de wet verboden om zandsteen te bewerken en te verwerken (demonteren mag wel), alleen nog bij uitzondering als het gaat om beschermde monumenten. En Wittevrouwenstraat 8-10 is geen beschermd monument!

Het bouwplan wordt aangepast en de gevel wordt ingevuld met een prothese. Na anderhalf jaar overleg tussen de gemeentelijk dienst Monumentenzorg, het metselbedrijf en Tricon Betonsystemen uit Amersfoort zijn ze het eens. Heesakkers Beton maakt een gevel in prefab beton met de maatvoering, details en kleur van het zandsteen, een speciale rubberen mal geeft de structuur van zandsteen. In twee dagen tijd is de gevel er in gehesen, de elementen zijn 3 tot 3,75 meter breed en 4,5 tot 5 meter hoog.

De gevel van prefab beton
De ornamenten zijn apart gemaakt en ontlokken de opmerking dat het pand geen ionische kapitelen heeft, maar kapitale oren. De bouw heeft verschillende malen stil gelegen. Tussen De Groot en Bungener komt het niet meer goed. De bouw komt langdurig stil te liggen met een korte kraak periode tot gevolg. Pas in 2009-2010 wordt het pand minimaal afgebouwd. In het kader van het milieu wordt de verwarming uit restwarmte gehaald met de aanleg van stadsverwarming. Het is eindelijk geschikt voor bewoning. En de benedenruimte, veel is onduidelijk, alleen dat het geen automatenhal wordt.

Meer over de voorganger van dit pand is geschreven in het stuk over Roos en van der Kolk. Het pand ernaast is als winkel in gebruik met appartementen boven. De buurt mist overigens de coffeeshop niet. De Groot heeft ook Ridderschapstraat 12 van Roos en Van der Kolk overgenomen, nu is het van zijn kleinzoon.

Het stukje is geschreven met hulp van een artikel in de Binnenstadskrant. De Gemeente heeft haar aandeel in de vergunningenzaak op papier gezet en openbaar gemaakt. De bouw van het pand is met foto's van de montage van de prefab beton elementen in een special ter gelegenheid van de Betondag in 2007 gepubliceerd.

.