Vrede van Utrecht in 1713



Jarenlang is er een strijd geweest tussen de diverse koningshuizen in Europa, bij tijd en wijlen gesust met een onderling huwelijk. Met het huis van Spanje hebben wij veel van doen gehad.




De 7 Verenigde Provinciën hebben zich met moeite van de 'Spanjaarden' kunnen ontdoen. Pas in 1748 is onze onafhankelijkheid in de Vrede van Westfalen geregeld. De 'Fransen' zijn in die strijd voor onze onafhankelijkheid bij vlagen onze vrienden geweest. Hun voorkomendheid werkte daarbij mee. Met hun wreedheid krijgen we te maken tijdens hun verblijf in onze Provinciën in 1672-1673 (het rampjaar). De Zonnekoning Lodewijk XIV is oorlogszuchtig tegenover niet katholieke buurlanden. Het verdrag van Nijmegen heeft daar geen ommekeer in gebracht.

Brabant en Wallonië heeft lange tijd als Spaans buffer tussen Frankrijk en ons gezeten, dit blijkt handig om de expansiedrift van Frankrijk te beteugelen. Na het begin van de Spaanse Successieoorlog in 1701, komt de zaak weer flink onder spanning te staan met de Spanjaarden en Fransen. De onderlinge strijd schaadt onze handel met Portugal. De haringhandel heeft er ernstig onder te leiden door gebrek aan het goede zout uit dit land. De afzet van uit de Oost gehaalde specerijen stort in. Niet te vergeten de daling in onze bloeiende exporthandel in wapentuig, drugs (opiaten) en bloembollen.

De Fransen gedragen zich in 1672 niet allemaal 
voorbeeldig als ze bij ons op de meubeltjes gaan passen:
Franse soldaten in de stad Utrecht in 1672-1673
Naast het plezier op bovenstaand plaatje ligt er 
waarschijnlijk niet voor niets een bijl onder het 
handbereik van de dame, zijn de Fransen niet te vertrouwen?

Aanleiding voor een nieuwe golf aan oorlogen in Europa en ver daarbuiten in de kolonies is de successie in het Spaanse Koningshuis, er is geen rechtstreekse troonopvolger. Met het overlijden van de laatste Habsburgse vorst Karel, breekt er strijd uit over de rechten op het Spaanse Koninkrijk. Door huwelijken zijn de Spaanse en Franse families aan elkaar verknoopt, naast de Oostenrijkse en Spaanse Habsburgse families. De Franse Koning Lodewijk XIV, weer dezelfde Zonnekoning, eist 'Spanje' op en de successieoorlogen starten, heel Europa raakt er in betrokken.

De Fransen lijken tevreden met de blokkade van de handel van de Republiek van de 7 Provinciën, tot het hun ook allemaal te lang gaat duren en schade aan hun eigen economie brengt. De financiering van de vele oorlogen brengen de bevolkingen van alle landen tot de bedelstaf. We gaan gezamenlijk ten gronde, de strijd wordt gestaakt. De vele betrokken landen uit Europa gaan overleggen en kiezen daarvoor de best denkbare locatie: onze polder met daarin de stad Utrecht om, wat we in die tijd nog niet zo noemden, te polderen.

Festiviteiten in Utrecht tijdens de periode van vredesonderhandelingen in 1712-1713
Voor het positief stemmen van de gemoederen en iedereen met plezier bezig te houden zijn er feesten, partijen, wordt er veel en goed gegeten, is er kermis (zie afbeelding boven) en toneelspel etc.. Diverse handelslieden ruiken hun kansen en de stad wordt druk met marskramers, potsenmakers en avonturiers (en de bovenstaande dames niet te vergeten). Dat gaat gezellig en het duurt maar voort. De onderhandelingen worden pas na 15 maanden ‘werk’ afgerond op 11 april 1713 met het eerste verdrag van “De Vrede van Utrecht”.

Het vredesverdrag is een mijlpaal in de geschiedenis: het beëindigt de godsdienstoorlogen in Europa. Het Ridderschapkwartier heeft een belangrijke bijdrage geleverd door in verschillende panden onderdak te verschaffen aan de Engelse delegatie. Bezoek bijvoorbeeld het voormalige abdijpand van het Wittevrouwenklooster, of het pand van provinciebestuurder Van Weede aan de Plompetorengracht.

.